İki Yönlü Çeviri İşlemleri

1. Metin türü, subtext türleri ve özelliklerinin hem kaynak kültür metin geleneğinde hem de erek kültür metin geleneğinde incelenmesi.
2. Kültürel arka plan bilgisi : Yiyecek giyecek olduğu kadar, örf adetler ve değerlerle ilgili bilgilerdir.

Kültürel öğelerin aktarımında çevirmenin kaynak metinde geçen kültürel öğelerin kendi kültürüne özgü özelliklerle ne ölçüde uzlaştığı  ya da ayrıldığının fark etmesi kadar baştaki amaca Skopos ya da Christiana Nord’un ifadesiyle “yönerge”ye (brief) uygun karar vermesi de önem taşımaktadır. Örneğin, bir broşürdeki kültürel bir öğeyi işveren literal translation istemiyorsa çevirmenin aktarması gerekmeyebilir. Sonuçta bir broşürün genel amacı okuyucuya bir şeyin (alet, sağlıkla ilgili broşür vb.) ne şekilde kullanılabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte yazınsal metinlerde kültürel öğelerin aktarımı son derece önemlidir. Okuyucunun özgün yerine çeviri almasının baş nedeninin farklı bir kültürü tanımak olduğu düşünülecek olursa, çevirmenin okuyucunun bu talebini göz önünde bulundurması gerekir. Bu öğeler kültürel olarak bir ülke ya da topluluğun inanç, değer ve kurumlarıyla ilgili bilgileri kapsar. Çevirmen bunların aktarılmasında metin içi açıklama, dipnot, parantez veya tire içerisinde açıklama gibi işlemlere başvurabilir. Bu arada çeviride alıntı ve göndermelerin de kültürel öğelerin bir uzantısı olduğu unutulmamalıdır.


3. Alıntı (quotation) ve göndermelerle (reference) ilgili bilgiler: Alıntı bir roman, kutsal kitap, dini kitap, gazete, güncel bir olayla ilgili haber masal, şiir ya da benzeri kültürel kaynaklardan dize ya da parçaları yazarın metininin içerisine katıştırması anlamına gelir. Benzer şekilde, göndermede bir yazar, mitolojik, askeri, dini bir kişilik ya da kahramanın adına olduğu kadar bir kitap, şarkı adı, ya da tarihsel önemi olan yer adları ve özel anlamı olan kültürel olaylara verilen adlara işaret eder. Çevirmenin kaynak kültürde bu öğelerin neyi işaret ettiğini bilmesi kadar erek ekini bu öğelerin ne kadar ilgilendirdiğini de bilmesi gerekir. Söz konusu kaynak metni kurucu özelliğe sahip öğeler çeviri açısından başta gelen sorunlardan biri olarak kabul edilebilir. Gönderme ve alıntılar kaynak metnin işlevini artırırken, çeviri metinde çok sık karşılaşılması çevirinin işlevini yitirmesine, bir başka deyişle çeviride yitime neden olabilir.


4. Kaynak metinde çevre metinlerin (dipnot, önsöz, üst yazı, yanmetinler) işlevinin ve etkilerinin araştırılması ve bu konuda çeviriye değgin kararların belirlenmesidir. Gerçekte bu öğe alıntı ve göndermelerle ilgili bilgiyi aktarma da bir translation strategy olarak değerlendirilebilir.


5. Kaynak metnin içerik ve dilsel zorluğunun çevirmenin kendi bilgi ve dil düzeyini göz önünde bulundurarak incelemesi.


6. Kaynak metin dilinde konuyla ilgili bilgiye erişilip, erişilemeyeceğinin veya yeterince başvuru kaynağının (koşut metin, ansiklopedi, sözlük, terim sözlüğü gibi) bulunup bulunmadığının araştırılması.


7. Başvuru kaynaklarında aranılan bilgiye hem dışarıdan, hem de içerden erişim konusunda araştırmayı kapsar. Bir başka deyişle kaynağa tutarının yüksekliği nedeniyle dışarıdan kolay erişilemeyeceği, mali külfeti gibi konuları ilgilendirir. İçerden erişim ise, içindekiler, yazar ve konu başlığına göre dizin, terminology'nin araştırılması ve bilgiye en kolay erişimi sağlayan kaynakların saptanmasıyla ilgilidir. Bir başka deyişle, çevirmene kolaylık sağlayacak bir iç düzenlemenin olup olmadığının araştırılması (Gile 1995: 141-143).


8. Hem kaynak kültür hem de erek kültür de eleştiri, tanıtım gibi üst metinlerin bulunup bulunmadığının araştırılması ve bunların güvenilir olup olmadığının sorgulanması.